wp

۶

کک ها

کک ها حشراتی از راسته سیفوننپترا هستند. حشراتی کوچک ، بدون بال و خونخوار که حرکتهای جهشی دارند. ککها بیشتر از پستانداران و گاهی از پرندگان خونخواری می کنند. به طور کلی از 3000 گونه کک فقط 12 گونه به انسان حمله می کنند. مهمترین گونه های کک ، کک جوندگان ، کک انسان و کک گربه (Ctenocephalides felis) و کک سگ (Ctenocephalides canis) هستند.گزش آنها باعث تحریک ، ناراحتی شدید و خونریزی می شود. کک جوندگان ناقل مهم طاعون خیارکی و تیفوس منتقله توسط کک است. کک های گربه کرمهای نواری (ستودها) را منتقل می کند. کک تونگا ( کک شنی) پوست انسان را سوراخ کرده و باعث عفونت می شود. کک هایی که انسان را می گزد در بیشتر نقاط جهان یافت می شود.

یک کک ماده می تواند در روز 50 تا تخم بگذارد. بر اساس تحقیقات آزمایشگاهی ، فقط 50% از تخمهای هر کک به لاور تبدیل می شوند و در حدود 35% از لاروها موفق به تنیدن پیله و تشکیل پوپ می گردند . جای خوشبختی است که از کل تخم های اولیه کک فقط 5% آنها به بالغ تبدیل می گردند .

 نحوه زندگی کک ها

چرخه زندگی ککها شامل 4 مرحله تخم، لارو، شفیره و بالغ است. کک های بالغ 1-4 میلیمتر طول و بدنی بیضی شکل دارند و در طرفین فشرده و بدون بال هستند.همچنین پاهای آن ها رشد مناسبی داشته و برای پریدن سازگاری دارند. تخم ککها حدود 0.5 میلیمتر طول دارد ، تخم مرغی شکل و سفید می باشد . کک روی میزبان خود تخم گذاری می کند ، که این تخمها از بدن میزبان روی فرش ، زمین ، خاک یا هر جای دیگری میافتند و در شرایطی که دمای هوا اندکی بالا و هوا نسبتاً مرطوب باشد می توانند دوام بیاورند و چرخه زندگی خود را کامل کنند . در عرض 10 روزپس از قرار گرفتن تخم در محیط مناسب، لارو کرم مانندی که فاقد ضمائم حرکتی است خارج می شود. این لاروها از زیر سطح خاک حرکت می کنند و یا اگر داخل اتاق باشد به داخل فرشها و یا شکافهای کف نفوذ می کنند ، لاروها از مدفوع ککهای بالغ تغذیه می کنند و در عرض 5-12 روز پیله ای ابریشم مانند ( silk like cocoon ) در اطراف خود تولید و در آن شفیره گذاری می کنند . خروج حشره بالغ از پیله بسته به شرایط ممکن است از 5 تا 140 روز طول بکشد ، پس از خارج شدن حشره بالغ از پیله ، خود را به میزبانش می رساند و ادامه عمرش را که حدود 100 روز می باشد روی میزبان سپری می کند .

چرخه زندگی کک معمولاً در عرض 3-4 هفته کامل می شود . ککها 48 ساعت پس از اولین خونخواری، جفت گیری کرده و به تولید تخم می پردازند . ککها نسبت به سرما حساسند و در زمستان قادر به تحمل سرمای هوای بیرون از منزل نیستند .ساختمان هایی كه هوای گرم و مرطوب و غذای كافی وجود دارد بسر می برند.

بیماری های قابل انتقال از کک ها:

طاعون : یک بیماری باکتریایی است که ابتدا در میان حیوانات وحشی مثل راتها و دیگر جوندگان بروز می کند. عامل طاعون باکتری یرسینا پستیس است ، که به وسیله کک ها انتقال می یابد.

تیفوس ککی : نام دیگر آن تیفوس مورن است ، عامل آن ریکتسیا تیفی است و به طور تک گیر در جمعیت رات ها و موش ها اتفاق می افتد. این بیماری به طور کلی توسط کک های جوندگان و گربه انتقال پیدا می کند.

بیماری تولارمی: به وسیله باسیل فرانسیسلا تولارنسیس ایجاد می شود .

اقدامات کنترل

حفاظت فردی :استفاده از دور کننده های شخصی

اقدامهای ساده بهداشتی: برای از بین بردن کک ها ، تخمها، لاورها و پیله ها میتوان خانه را تمیز نموده و کف اتاقها را شست. استفاده از جارو برقی نیز موثر است.

سمپاشی: در آلودگی های شدید جهت ریشکنی موثر کک ها می بایست سمپاشی با سمومی از قبیل (پیروتروئیدها، پروپکسور، بندیوکارب) انجام گیرد.

اصول مبارزه با كك

کک ها، از حشرات بسیار موذی و مقاومی هستند که هم برای انسان ها و هم برای حیوانات مشکلات فراوانی ایجاد می کنند، اما تا کنون راه موثر و بی خطری برای مبارزه با آن ها یافت نشده است. چون این جانوران بسیار ریز و مقاوم هستند، به سرعت در پناهگاه ها مخفی می­شوند و به راحتی قابل از بین بردن نیستند
کک ها، حشرات موذی و بسیار خطرناکی هستند که به واسطه ویژگی های حرکتی و دوره زندگی، به دام انداختن آن ها بسیار مشکل و تقریبا غیرممکن است. حتی استفاده از سموم در مبارزه با آن ها راه به جایی نمی برد. اگر کک ها، وارد محیط های مسکونی شوند، بیرون راندن آن ها بسیار مشکل است. از آن جا که این حشرات به طور سریع به سمت انسان جذب می­شوند، افرادی که برای تفریح به مناطق روستایی می روند از گزند آن ها در امان نخواهند بود. به دلیل آن که این حشرات می توانند ناقل بیماری های خطرناک مشترک بین انسان و دام باشند، توجه به مبارزه با آن ها ضروری است. سایر راه های مبارزه در مورد کک ها هم چندان کارساز نمی باشند، بنابراین به دنبال یافتن راهی برای حل این مشکل در جستجوی موادی که بتوانند این حشرات را از انسان دور نمایند، یک ترکیب طبیعی کشف گردید که به طور موثری می تواند سبب دوری و فرار حشرات گردد. از این ترکیب طبیعی پمادی تهیه گردید که روی 30 نفر از افراد ساکن و شاغل در اطراف دامداری ها آزمایش شد و سپس نتایج حاصل بررسی گردید و مشخص شد که این ترکیب می تواند به نحو موثری به احتمال 99% باعث فرار این حشرات و دوری آن ها از افراد گردد.

کک حشره ای است که می تواند تا ارتفاع 20 سانتی متر بپرد. این حشره که بدنش در حدود 3 میلیمتر است . قدرت پرش فوق العاده ای دارد .اندازه ی پرش این جانور در 70 برابر طول بدن اوست .اگر کک به اندازه ی انسان بزرگ بود ، می توانست از زمین به بالای یک ساختمان بسیار بلند بپرد .

بیش از 1500 نوع کک در جهانوجود دارد . این انگل های بی بال ، بدنی باریک و پاهای پشتی بسیار قوی دارند . کک در هنگام پرواز بر پاهای پشتی خود فشار وارد می آورد و با قدرت زیاد به طرف جلو می پرد . کک که نوعی انگل است ،  بر روی بدن حیوان میزبان زندگی می کند و از خون  آن تغذیه می کند . قدرت پرش این حشره آنقدر زیاد است که می تواند براحتی از روی یک جانور، به روی جانور دیگر بپرد . برخی از کک ها می توانند ناقل بیماری حیوانات به انسان باشند . در این میان کک های صحرایی از خطرناک ترین انواع کک ها به شمار می روند.