wp

۶

انجیر

نام فارسی : انجیر                                       نام انگلیسی : Fig

نام علمی : Ficus carica                              خانواده :Moraceae

انجیر با توجه به ارزش غذایی و طبی بالا در بیشتر نقاط دنیا از جمله گرمسیری ، نیمه گرمسیری و معتدله کاشت می شود . استان فارس و شهرستان استهبان سهم عمده ای در تولید انجیر خشک در ایران و دنیا دارند .

محیط رشد :

انجیر یک گیاه خزان کننده بوده که ویژه مناطق نیمه گرمسیری می باشد و به زمستان ملایم و تابستان گرم نیاز دارد . ( توجه داشته باشید که دمای پایین در زمستان کاشت انجیر را محدود می کند ) . در فصل گلدهی انجیر نباید آبیاری انجام داد و بهتر است در محیط رشد هم بارندگی وجود نداشته باشد تا حداکثر محصول دهی را داشته باشیم .

خاک مورد نیاز شنی رسی بوده با PH در حدود ۶ تا ۷٫۵ که برای رشد انجیر مناسب است . مقاومت این گیاه نسبت به خشکی و شوری زیاد ، حساسیت آن به کمبود آهن و روی زیاد نیست ولی به سدیم و بور حساس است .

ازدیاد : روش ازدیاد به وسیله بذر ، قلمه ، پاجوش ، پیوند . البته ازدیاد با بذر به ندرت انجام شده و مخصوص مراکز تحقیقاتی می باشد . توسط قلمه های چوب ۲ الی ۳ ساله به راحتی تکثیر می شود . طول قلمه ها در حدود ۴۰ سانتیمتر بوده که در اواخر زمستان جدا می گردند .

انواع انجیر : خوراکی و غیر خوراکی می باشد

انواع انجیر خوراکی : ازمیر ، معمولی ، سان پدرو

انجیر استهبان از نوع ازمیر می باشد که محصول دوم آن اقتصادی و قابل استفاده است . ارقام آن عبارتند از انجیر سیاه ، سبز ، شاه انجیر و کشکی

انجیر های معمولی به صورت پارتنوکارپیک تولید شده و نیازی به گرده افشانی ندارد . ( انجیرهای سیاه موجود در بازار )

انجیر های غیر خوراکی به نام ” بر ” نامیده شده که زمستانه ، بهاره ، تابستانه دارند و از نوع بهاره آن برای ” بردهی ” یا گرده افشانی درخت انجیر استفاده می شود

برای گرده افشانی از زنبور ” بلاستوفاگا ” استفاده می نمایند که درون میوه های انجیر غیر خوراکی زندگی می نمایند .

پروانه برگخوار انجیر
Ocnerogvia amanda

(Lep: Lymantriidae)

لارو این پرانه در استان‌های فارس، مرکزی و شمال کشور به شدت روی درختان انجیر فعالیت داشته و از برگها تغذیه می‌نمایند و اهمیت آن زیاد است.

زیست‌شناسی

زمستان را به صورت لاروهای سنین بالا در زیر سنگها و پناهگاههای اطراف درختان آلوده می‌گذراند. لاروهای زمستان گذران در طول این دوره فعالیت چندانی نداشته ولی با برداشتن سنگهای پناهگاه و تحریک آنها شروع به حرکت می‌کنند. این لاروها از اواسط اسفندماه حالت پیش شفیرگی به خود گرفته و در حالی که پیله نازک تور مانند بدور خود می‌تنند بدون حرکت باقی مانده و در اواخر اسفندماه تبدیل به شفیره می‌شوند. با گرم شدن هوا از اواسط فروردین ماه پروانه‌ها به تدریج شروع به خارج شدن می‌نمایند و پس از جفت‌گیری ماده‌ها تخهای خود را به صورت دسته‌ای در سطح برگ یا پشت آن می‌گذارند. دوره جنینی تخم ۶ تا ۸ روز می‌باشد. حشره دارای ۵ سن لاروی است. طول دوره لاروی در شرایط آزمایشگاه (۱۸ تا ۲۳ درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی ۵۸ درصد) ۲۸ روز است. پس از این مدت لارو در سطح برگ در حالی که پیله نازک خاکستری رنگی می‌تند حالت پیش شفیرگی به خود گرفته و ظرف یک تا دو روز تبدیل به شفیره می‌گردد. این آفت در شرایط آب و هوایی آب سرد خفر دارای سه نسل کال و در برخی سالها ۴ نسل در سال می‌باشد.


کنترل:

۱ـ تخم‌های این آفت دارای پارازیتوئیدهای گوناگونی می‌باشد:

Trichogramma embryophagum (Hym.: Trichogrammatidae)

Anastatus sp. (Hym.: Eupelmidae)

Oocncyrtus sp. (Hym.: Encyrtidae)

۲ـ لاروهای این آفت همزمان با غروب آفتاب از پناهگاههای خود خارج شده، به طرف درختان حرکت کرده. از آنها بالا رفته و شروع به تغذیه می‌نمایند. خروج از پناهگاهها و رکت به اطراف درختان از هنگام غروب شروع و تا یک ساعت بعد از آن وقتی که هوا کاملاً تاریک شد ادامه دارد. تغذیه لاروها در ساعات اول شب بسیار زیاد ولی این میزان با گذشت شب رو به کاهش می‌گذارد. در آخرین ساعت تاریکی شب، لاروها شروع به پایین آمدن از درختان نموده و به طرف پناهگاهها راه می‌افتند، لذا می‌توان اقداماتی نظیر:

الف‌ـ پیچیدن گونی و مقوا بدون استفاده یا با استفاده از سموم بدور شاخه‌های آلوده

ب‌ـ استفاده از سموم دور شاخه‌های آلوده

ج‌ـ استفاده از سموم به صورت پودرپاشی دور طوقه

د‌ـ سم‌پاشی زیر درختان و پیچیدن پلاستیک در اطراف تنه درختان آلوده را انجام داده که از بین آنها استفاده از سموم به صورت پودرپاشی دور طوقه و بستن پلاستیک به دلیل تأثیر بیشتر و عدم نیاز به آب و سم پاش بهتر از بقیه روشهاست.

کنترل شیمیایی:

برای کنترل بید انجیر(Simaethis nemorana) ودیگر برگخواران از سم زیر استفاده میکنیم.

دیفلوبنزورون(دیمیلین) Wp25% و ۳/. گرم درلیتـــر

شپشک ستاره‌ای انجیر

شپشک ستاره‌ای انجیر Ceroplastes rusci

این شپشک برای اولین بار در ایران روی شاخه های انجیر در استهبان فارس مشاهده شد. همچنین این شپشک توسط مهندس اولادحسینی در تاریخ ۵شهریور۱۳۸۴ در حومه شهرستان جهرم(تنگاب) روی انجیروحشی مشاهده وعکسهای مربوطه توسط ایشان گرفته شده است. شکل خارجی این شپشک مدور و نیم کروی می‌باشد. بدن آن از هشت صفحه منظم احاطه شده که در وسط هر یک از آنها لکه سفید رنگی مشاهده می‌گردد، نر دارای بدن قرمز و دو بال سفید رنگ می‌باشد.

کنترل:
۱
ـ برگهای خزان شده به دلیل آلودگی به پوره‌های نسل زمستان گذران بوسیله دام چرانده شده و در اوایل بهار زمین باغ شخم زده شود.

۲ـ در اواخر زمستان سرشاخه‌های آلوده به آفت را می‌توان قطع و سپس معدوم نمود.

۳ـ مبارزه شیمیایی به دلیل فعالیت زنبور بلاستوفاگا و نقش ارزنده دشمنان طبیعی (زنبورهای خانواده Encyrtidae) توصیه نمی‌شود.

کنه تارتن انجیر
مگس انجیر

Carpolonchea aristella

(Dip.: Lonchaeidae)

لارو این مگس از گوشت میوه تغذیه نموده و دالانهایی در گوشت و پوست ایجاد می‌کند و میوه‌های آلوده اغلب دچار ریزش می‌شوند. این آفت زمستان را به صورت شفیره (پوپاریم) در اعماق ۵ تا ۱۰ سانتیمتری خاک طی می‌کند. ۴ نسل در سال دارد. این افت در انجیرکاری‌های دیم بندرت دیده می‌شود.

کنترل:

یکی از بهترین راههای مبارزه با این آفت مبارزه مکانیکی از طریق جمع‌آوری میوه‌های آلوده ریخته شده پای درخت و سوزاندن آنها وهمچنین شخم زدن پای درختان در زمستان می‌باشد.

درصورت نیاز به سمپاشی:

پرمترین(آمبوش)EC25% 0.8 در هزار

Eotetranychus hirsti

(Acari: Tetranychidae)

وجود کنه انجیر برای اولین بار در ایران در سال ۱۳۶۵ بوسیله دکتر دانشور روی انجیر از ورامین و گرمسار گزارش گردید. رنگ عمومی کنه، زرد روشن و در اواخر فصل به رنگ نارنجی در می‌آید. ماده بیضی شکل و نرها کشیده و کوچکتر از ماده و تخمها به رنگ روشن و کروی می‌باشد.

کنترل:

رعایت اصول به زراعی و از بین بردن علف‌های هرز

بنزوکسی میت(سیترازون)EC20% و ۱ درهزار

پروپارژیت(اومایت)EC57% ،، ،، ،،

بروموپروپیلات(نئورون)EC25% ،، ،، ،،

فن پیروکسی میت(ارتوس)sc5% و ۵/. در هزار

درخت انجیر از گیاهان خزان دار نیمه گرمسیری است که زمستانهای ملایم همراه با بارندگیهای پراکنده و تابستانهای گرم را ترجیح می دهد ویژگیهای خاص درخت انجیر و مقاومت آن در مقابل بعضی عوامل نامساعد محیطی مخصوصا” شوری خاک باعث شده که این درخت با ارزش به طیف وسیعی از شرایط آب و هوائی و خاکی سازگار باشد . درخت انجیر تا سیصدسال عمر نموده و تا ارتفاع ۱۵ متر هم رشد ونمو می کند . میوه انجیر مقوی و نیروبخش بوده و بهترین غذائی است کــه می تواند در بهبود افرادی که بدلیل بیماری طولانی دچار ضعف بنیه شده اند موثر واقع گردد . همچنین میوه انجیر بعنوان ماده داروئی در بهبود وضع بیمارانی که دارای یبوست و بواسیر و نقرس و قولنج می باشند تجویز میشود .در طب جدید از میوه آن شربتی بنام فیجن تهیه شده که برای رفع یبوست بکار می رود . میوه انجیر بصورت خشک ، تازه ، کمپوت ، مربا ، آرد ، قهوه ، الکل و مارمالاد بمصرف می رسد.

دستورالعمل کاشت انجیر آبی

عنوان    شرح دستورالعمل
الف –  نیازهای اکولوژیک درخت انجیر
۱ – درجه حرارت    انجیر در درجه حرارت ۳۵ – ۲۵  درجه سانتیگراد به خوبی رشد می کند ولی درجه حرارت بالای ۴۲ درجه سانتیگراد کیفیت میوه را کاهش می دهد. انجیر در مقابل سرما در دوره جوانی حساس است. درختان جوان در سرمای ۳- درجه سانتیگراد در ماههای آذر و دی آسیب می بینند ودر درجه حرارت ۹ – درجه سانتیگراد از بین می روند. تنه درخت حرارت ۱۰ – درجه سانتیگراد را تحمل می کند و قدرت رویش دوباره پس از آسیب دارد.
ارتفاع از سطح دریا    انجیر در نقاط پست از حاشیه دریا تا ارتفاع ۱۸۰۰ متر محصول با کیفیت و کمیت مطلوب تولید می کند.
طول و عرض جغرافیائی    مناطقی که در طول جغرافیائی ۶۲ – ۴۸ درجه شرقی و عرض جغرافیائی ۳۵- ۲۵ درجه شمالی قرار دارند.
آب    انجیر جزء گیاهان با مقاومت متوسط نسبت به شوری خاک می‌باشد به طوریکه تا EC 6-4 میلی موس بر سانتیمتر را تحمل می کند.
خاک    از لحاظ شرایط خاک، درختان انجیر به روی دامنه وسیع از خاکهای شنی تا رسی با PH 8/7 -6 رشد می کند. بهترین
خاک برای کشت انجیر لیمونی است.

عنوان    شرح دستورالعمل
ب –  مراحل احداث باغ انجیر
مطالعات مقدماتی شامل بررسی آب و هوای منطقه، خاک، آب و سرمایه مورد نیاز :
– انتخاب رقم : سازگاری با شرایط آب و هوای منطقه با عملکرد بالا، مقاومت یا تحمل در برابر شرایط نامساعد خاک، آب، تعیین نوع مصرف (خشکباری یا تازه خوری)، زمان رسیدن محصول و عرضه به بازار مصرف و اقتصادی بودن قیمت محصول از نکات بسیار مهم در انتخاب رقم برای کاشت است.
۱ – تهیه بستر کاشت    آماده سازی زمین شامل: تسطیح، تراس‌بندی در اراضی شیب دار، حفر گودال، ایجاد تشتک
ابعاد گودالها    طول و عرض حدود ۸۰ -۷۰ سانتیمتر
ابعاد گودالهای کاشت بستگی به بافت خاک و اندازه نهال دارد و به طور کلی ابعاد گودالها ۵/۱ × ۱ می باشد.
فاصله کاشت    فاصله کاشت در انجیر آبی با احتساب ۵۰۰ اصله نهال ۴ × ۵
نحوه کاشت    گودالهایی را به عمق ۲ متر حفر نموده و ۵/۱ متر آن را با خاک پر کرده آنگاه گودال را آب می دهند. سپس نهال ها را در داخل گودال قرار می دهند و روی آن خاک می ریزند. جهت آبیاری در اطراف آن باید تشتکی ایجاد نمود.
آبیاری    عملیات آبیاری در انجیر آبی بلافاصله بعد از کاشت نهال صورت می گیرد.
زمان کاشت    زمان کاشت انجیر از اوایل اسفند تا نیمه اول فروردین ماه میباشد.

دستورالعمل داشت
هرس    الف: برای تشکیل شکل درخت آن را هرس فرمی می نامند.
ب : هرس بهره برداری
الف : هرس فرمی
۱- تشکیل درخت به شکل بوته
۲- تشکیل درخت به شکل پابلند
ب : هرس بهره برداری شامل:
۱- هرس سبز : برای جلوگیری از چند تنه شدن درختان برخی از پاجوش ها را حذف می کنند. این عمل در شهریور ماه صورت می گیرد.
۲- هرس پائیزه: در این نوع هرس از ۲ تا ۳ شاخه ای که روی شاخه سال قبل باقیمانده و محصول پائیزه داده است یکی را که نزدیک شاخه اصلی یا تنه درخت است نگه داشته و بقیه را حذف می کنند.
شخم    شخم زنی بین ردیف ها در اردیبهشت ماه انجام می گیرد.
سله شکنی اطراف تنه درختان    این عمل دارای مزایای زیر می باشد:
–         سبب تهویه خاک می شود.
–         علفهای هرز را از بین می برد.
–         مقدار جذب و نگهداری آب بیشتر می شود.
–         لارو حشرات مخصوصاً کرم شاخه خوار انجیردر معرض آفتاب قرار گرفته و از بین می روند.

کود مورد نیاز باغات انجیر آبی
تغذیه    ازت خالص به میزان ۱۵۰ -۱۰۰ کیلوگرم در هکتار
فسفر        به میزان ۱۰۰ -۷۰ کیلوگرم در هکتار
پتاسیم      به میزان ۱۵۰ -۱۰۰ کیلوگرم در هکتار
سولفات روی به میزان ۱۰۰ -۵۰ کیلوگرم در هکتار
سولفات مس به میزان ۴۰ -۲۰ کیلوگرم در هکتار
اسید بوریک به میزان ۴۰ -۲۰ گرم به ازای هر درخت
دستورالعمل مصرف کودهای شیمیایی در باغات بالای ۱۰ سال انجیر
نوع کود    مقدار مصرف در هکتار    نوع مصرف    دفعات مصرف    زمان مصرف
کلرور پتاسیم    ۳۵۰ کیلوگرم    چالکود    ۱    در اواخر اسفند
کود کامل میکرو    ۳ کیلوگرم    محلول پاشی    ۲    در طول رشد

طرز مصرف کود کلرور پتاسیم    ابتدا ۲ تا ۳ چاله به عمق ۵۰ -۴۰ سانتیمتر و قطر ۴۰ -۳۰ سانتیمتر و به فاصله  ۱۲۰ -۱۰۰ سانتیمتر از تنه درخت در اطراف طوقه حفر نموده و سپس برای هر چاله ۵ کیلوگرم کود دامی را با ۵/۳ -۳ کیلوگرم کود کلرور پتاسیم مخلوط نموده و در چاله ها ریخته و سپس روی چاله را با خاک می پوشانند این عمل در اواخر زمستان انجام می گیرد.
کود میکرو در دو نوبت و هر نوبت ۵/۱ کیلوگرم کود را به غلظت ۳درهزار درآورده و کلاً دوبار در طول دوره رشد درختان محلول پاشی می شوند.

www.1landscape.ir